लहान वयात साखरेचे सेवन मुलांच्या आरोग्यास धोका आहे का?

मुलाच्या पहिल्या दोन वर्षे त्याच्या वाढीसाठी आणि भविष्यातील विकासासाठी निर्णायक असतात. या काळात, विशेषतः गोड पदार्थ आणि पेये यांचा परिचय करून देण्यात आहाराची मध्यवर्ती भूमिका असते. एका अलीकडील अभ्यासातून असे दिसून आले आहे की, लहान मुलांमध्ये, विशेषतः गोड पेये आणि प्रक्रिया केलेले पदार्थ यांच्या स्वरूपात साखरेचे सेवन केल्याने लठ्ठपणा, पोषकतत्वांचा अभाव आणि दीर्घकाळ टिकणाऱ्या आजारांचा धोका वाढतो.

संशोधकांनी फ्रान्स, अमेरिका, ब्राझील आणि भारत यासह अनेक देशांतील ३०,०००हून अधिक मुलांची आहाराची सवयींचे विश्लेषण केले. परिणामांवरून असे दिसून आले की, १२ ते २४ महिन्यांच्या जवळपास दोन तृतीयांश मुलांना नियमितपणे गोड पेये दिली जातात आणि एक वर्षाखालील ७% बाळांनाही त्यांचा संपर्क येतो. १२ महिन्यांच्या मुलाला सरासरी १४ ग्रॅम साखर दिवसाला दिली जाते, ज्यामुळे त्याच्या एकूण ऊर्जेच्या गरजेच्या ५%पेक्षा जास्त होते, जे जगातील आरोग्य संघटनेने सुचवलेल्या मर्यादेच्या जवळपास आहे.

सोडा, औद्योगिक रस आणि गोड चहा यासारखे गोड पेये लहान मुलांच्या साखरेचे मुख्य स्त्रोत आहेत. बिस्किटे, केक आणि ब्रेकफास्ट सिरियल यासारखे प्रक्रिया केलेले पदार्थही या साखरेच्या सेवनात मोठ्या प्रमाणात योगदान देतात. दिवसाला २० ग्रॅम साखरेचे सेवन तीन वर्षाखालील मुलांमध्ये लठ्ठपणाचा धोका दुप्पट करते. हे गोड पदार्थ अनेकदा लोह, कॅल्शियम किंवा जीवनसत्त्वे यासारख्या आवश्यक पोषकतत्वांनी समृद्ध पदार्थांची जागा घेतात, ज्यामुळे वाढीला खंच येऊन रोगप्रतिकारक शक्ती कमी होते.

लहान वयातच गोड चवीची सवय लावलेली मुले या पदार्थांची प्राधान्ये विकसित करतात, ज्यामुळे भाज्या, फळे किंवा प्रथिने यांचे सेवन कमी होते. ही प्रवृत्ती लोहाच्या अभावामुळे रक्ताल्पता किंवा कॅल्शियमच्या अभावामुळे हाडांचे आजार यासारख्या सूक्ष्म पोषकतत्वांचा अभाव निर्माण करते. दीर्घकाळात, हे आहारातील असंतुलन मधुमेह, हृदयविकार आणि संज्ञानात्मक विकासातील उशीर यांचा धोका वाढवते.

या परिणामांची मर्यादा ठेवण्यासाठी, तज्ञ पहिले सहा महिने स्तनपानाला प्राधान्य देण्याचा सल्ला देतात आणि नंतर हळूहळू ताजे आणि प्रक्रिया न केलेले पदार्थ आहारात समाविष्ट करण्याचा सल्ला देतात. पालकांना साखरेच्या धोक्याबद्दल जागरूक करणे आणि मुलांसाठी बनवलेल्या गोड पदार्थांच्या जाहिरातींवर नियंत्रण ठेवणे हे त्यांच्या आरोग्याचे संरक्षण करण्यासाठी महत्त्वाचे उपाय आहेत.

Informations et sources

Référence scientifique

DOI : https://doi.org/10.1186/s41110-026-00449-4

Titre : Impacts of sugar consumption in the first 1,000 days of life: analysis of nutritional, growth, and health risks for children – a narrative review

Revue : Nutrire

Éditeur : Springer Science and Business Media LLC

Auteurs : João Guilherme Medeiros; Laura Barbosa Saltarelli; Daniel Henrique Alves Luciano; Maria Eduarda Capoani Antiga; Tainara Maisa Galdino Milanez; Raman Bedi; Sonia Groisman