“`html
عوارض جانبی کانابیس و کانابینوئیدها خطرات روانپزشکی و عصبی عمده را آشکار میکند
یک تحلیل جهانی از گزارشهای عوارض جانبی مرتبط با کانابیس و مشتقات آن، خطرات بهداشتی اغلب ناشناختهای را روشن میسازد. بین سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴، نزدیک به ۱۰٬۰۰۰ مورد در ۴۴ کشور ثبت شده است که شامل بیش از ۲۷٬۰۰۰ واکنش مشکوک میشود. این دادهها از پایگاه بینالمللی فارماکوویژیلانس به دست آمدهاند که گزارشهای خودانگیخته عوارض جانبی دارویی را جمعآوری میکند.
افراد مورد نظر بهطور میانگین ۲۹ سال سن داشتند و اکثریت آنها مردان بودند. نزدیک به ۷۰ درصد موارد جدی بودند، از جمله بستری شدن در بیمارستان در ۴۶ درصد موارد و مرگ در ۲۹ درصد موارد. فرانسه، یونان و ایالات متحده با تعداد بالای گزارشها نسبت به جمعیت خود متمایز هستند. کانابیس به شکل طبیعی، Cannabis sativa، در صدر مواد گزارششده قرار دارد، پس از آن کانابیدیول، مولکولی استخراجشده از کانابیس که اغلب به دلیل خواص درمانی آن استفاده میشود.
اختلالات روانپزشکی تقریباً ۳۰ درصد از عوارض جانبی گزارششده را تشکیل میدهند. در میان آنها، اختلالات مرتبط با مصرف مواد، مانند اعتیاد یا سوء مصرف، غالب هستند. اختلالات سیستم عصبی، مانند تشنج، سرگیجه یا تغییرات هوشیاری، با ۱۷ درصد موارد در رتبه دوم قرار دارند. این واکنشها بهویژه با Cannabis sativa و کانابیدیول مرتبط هستند. کانابیدیول، اگرچه اغلب ایمن تلقی میشود، در برخی موارد، بهویژه در دوزهای بالا، با حملات صرع مرتبط بوده است. اختلالات گوارشی، مانند تهوع یا استفراغ، و همچنین مشکلات قلبی، اگرچه کمتر شایع هستند، این تصویر را تکمیل میکنند.
تفاوتهای بین کشورها به دلیل زمینههای مقرراتی متنوع توضیح داده میشوند. در فرانسه، جایی که کانابیس همچنان بهطور سختگیرانهای تنظیم میشود، گزارشها به دلیل سیستم نظارتی تقویتشده برای مواد دارای پتانسیل اعتیادآور زیاد هستند. در ایالات متحده، قانونی شدن تدریجی کانابیس، چه برای استفاده پزشکی و چه تفریحی، منجر به افزایش گزارشها شده است، بهویژه برای کانابیدیول که بازار آن در سالهای اخیر رشد چشمگیری داشته است. در یونان، جایی که کانابیس پزشکی از سال ۲۰۱۸ مجاز شده است، گزارشها عمدتاً مربوط به مخلوطهای THC و CBD، دو مولکول فعال کانابیس، هستند.
Cannabis sativa عمدتاً از طریق THC، مولکولی روانگردان که بر نواحی مغزی مرتبط با شناخت، احساسات و پاداش تأثیر میگذارد، عمل میکند. این امر تا حدی عوارض روانپزشکی مشاهدهشده، مانند افکار خودکشی یا اختلالات خلقی را توضیح میدهد. کانابیدیول، از سوی دیگر، بهطور غیرمستقیم بر سیستم اندوکانابینوئید، شبکه پیچیدهای که فرآیندهای فیزیولوژیکی مختلف از جمله تحریکپذیری عصبی را تنظیم میکند، تأثیر میگذارد. استفاده از آن، که اغلب به دلایل درمانی است، عاری از خطر نیست، چنانچه گزارشهای تشنج یا بیاثر بودن درمان نشان میدهند.
موردهای جدی، از جمله مرگها، اهمیت هوشیاری بیشتر از سوی حرفهایهای بهداشتی را برجسته میسازد. عوارض بسته به محصولات، دوزها و روشهای مصرف، چه پزشکی و چه تفریحی، متفاوت هستند. دادهها همچنین تغییرات زمانی را نشان میدهند، با افزایش گزارشها بین سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۲، که شاید منعکسکننده تکامل عادتهای مصرف و چارچوبهای قانونی باشد.
این تحلیل دیدگاهی جهانی از خطرات مرتبط با کانابیس و مشتقات آن ارائه میدهد، در حالی که یادآوری میکند که گزارشهای خودانگیخته امکان برقراری رابطه علیت رسمی را فراهم نمیکنند. سوگیریهای گزارشدهی، تفاوتها در شیوههای فارماکوویژیلانس و عدم اطلاعات دقیق درباره بیماران، دامنه این نتایج را محدود میسازند. با این حال، این دادهها همچنان برای ارزیابی خطرات و هدایت شیوههای بالینی ارزشمند هستند.
“`
Informations et sources
Référence scientifique
DOI : https://doi.org/10.1007/s40263-026-01303-x
Titre : Cannabis and Cannabinoid-Related Suspected Adverse Drug Reactions: Global Patterns and Cross-National Analysis Based on VigiBase® Data
Revue : CNS Drugs
Éditeur : Springer Science and Business Media LLC
Auteurs : Pauline Schiro; Mónica Gálvez Pacoricona; Adèle Le Guilloux; Amélia Déguilhem; Sonia Merad; Emilie Bouquet; Marine Auffret; Joëlle Micallef; Maryse Lapeyre-Mestre; Emilie Jouanjus